Kabotaż w transporcie: zasada 3 przewozów w 7 dni i co oznacza dla zleceniodawcy

Kabotaż to przewóz krajowy wykonywany przez przewoźnika zarejestrowanego w innym państwie — na przykład polska ciężarówka wioząca towar z Kolonii do Monachium. W Unii Europejskiej jest dozwolony, ale tylko po przewozie międzynarodowym i w ściśle określonych granicach: maksymalnie trzy operacje w ciągu 7 dni, a potem 4 dni przerwy w tym samym kraju. Wyjaśniamy, jak działają te limity i dlaczego zleceniodawca powinien je znać.

Czym jest kabotaż, a czym cross-trade

W transporcie drogowym funkcjonują trzy rodzaje przewozów zagranicznych, które różnią się zasadami:

Rodzaj przewozu	Przykład	Najważniejsze zasady
Przewóz dwustronny	Załadunek w Łodzi, rozładunek w Rotterdamie	Bez limitów kabotażowych, co do zasady bez delegowania kierowcy
Cross-trade	Załadunek w Belgii, rozładunek we Francji	Przewóz między dwoma państwami innymi niż kraj siedziby — kierowca jest delegowany
Kabotaż	Załadunek i rozładunek w Niemczech	Tylko po przewozie międzynarodowym, maks. 3 operacje w 7 dni, kierowca jest delegowany

Kabotaż istnieje po to, żeby ciężarówka nie wracała pusta. Po rozładunku towaru w Niemczech przewoźnik może wykonać tam kilka krajowych zleceń, zanim podejmie ładunek powrotny do Polski. Dla rynku to lepsze wykorzystanie floty, dla zleceniodawcy — często niższa cena przewozu w obie strony.

Zasada 3 w 7: jak liczyć dni

Reguły kabotażu są opisane w unijnym rozporządzeniu o dostępie do rynku przewozów drogowych, zmienionym w ramach Pakietu Mobilności. Według objaśnień Komisji Europejskiej:

• Kabotaż może zacząć się dopiero po przewozie międzynarodowym — nawet tego samego dnia, w którym rozładowano towar z zagranicy.
• Limit to 3 operacje kabotażowe po jednym przewozie międzynarodowym.
• Okres 7 dni zaczyna się o północy dnia następującego po rozładunku i kończy o 23:59 siódmego dnia. Liczą się dni kalendarzowe, a nie pełne doby.
• Kabotaż w innym kraju niż ten, do którego dojechał towar jest możliwy, ale tylko jedna operacja w każdym państwie i w ciągu 3 dni od wjazdu do niego bez ładunku.

4 dni karencji — reguła wprowadzona w 2022 roku

Od 21 lutego 2022 roku po zakończeniu kabotażu w danym kraju obowiązuje 4-dniowa przerwa: ten sam pojazd nie może wykonywać tam kolejnych przewozów kabotażowych. Przerwa zaczyna się o północy dnia następującego po ostatniej operacji i kończy o 23:59 czwartego dnia.

Karencja dotyczy pojazdu i państwa — nie kierowcy i nie całej Unii. W czasie tych 4 dni ciężarówka może normalnie jeździć międzynarodowo, a także wykonywać kabotaż w innym kraju. Właśnie dlatego planowanie tras na zachodzie Europy przypomina dziś układanie puzzli: spedycja musi wiedzieć, gdzie i kiedy dany zestaw ostatnio woził towar krajowo.

Delegowanie kierowcy i powrót pojazdu do bazy

Od 2 lutego 2022 roku kierowca wykonujący kabotaż lub cross-trade jest traktowany jako pracownik delegowany. Przewoźnik zgłasza delegowanie przez unijny portal i musi zapewnić kierowcy wynagrodzenie według zasad kraju, w którym jest delegowany. Przewozy dwustronne — z Polski do innego państwa i z powrotem — są z tych przepisów co do zasady wyłączone.

Pakiet Mobilności wprowadził też obowiązek regularnego powrotu pojazdu do kraju siedziby przewoźnika. Ma to zapobiegać sytuacji, w której ciężarówka z polską rejestracją przez wiele miesięcy jeździ wyłącznie na rynku niemieckim czy francuskim. Szczegóły delegowania przy przewozach do Francji opisaliśmy w artykule o delegowaniu kierowców we Francji.

Co z tego wynika dla zleceniodawcy

• Dokumentem przewozu jest list CMR. Komisja Europejska wskazuje, że nie jest potrzebny żaden dodatkowy dokument — zgodność z zasadami kabotażu potwierdzają listy przewozowe, także elektroniczne e-CMR. Warto więc, żeby list był wypełniony starannie, z datami załadunku i rozładunku.
• Cena przewozu zależy od ładunku powrotnego. Przewoźnik, który ma możliwość zabrania towaru w drodze powrotnej, może zaproponować lepszą stawkę na trasę główną. Więcej o tym, co składa się na cenę, przeczytasz w tekście o kosztach transportu międzynarodowego.
• Termin dostawy bywa zależny od karencji. Jeśli zestaw, który miał przyjechać po towar, właśnie zakończył kabotaż w danym kraju, spedycja musi podstawić inny pojazd.
• Odpowiedzialność za przestrzeganie limitów spoczywa na przewoźniku, ale kontrole drogowe sprawdzają dokumenty z całego łańcucha. Rzetelny przewoźnik nie przyjmie zlecenia, które wymagałoby przekroczenia limitu.

Czas jazdy kierowcy to druga, obok kabotażu, rzecz, która realnie wyznacza harmonogram. Przeczytaj, jak przepisy o czasie pracy przekładają się na termin dostawy.

Najczęstsze pytania

Ile operacji kabotażowych można wykonać po przewozie międzynarodowym?

Maksymalnie trzy, w ciągu 7 dni od rozładunku towaru z przewozu międzynarodowego. Okres liczy się od północy dnia następującego po rozładunku.

Czym jest 4-dniowa karencja w kabotażu?

Po zakończeniu kabotażu w danym kraju ten sam pojazd nie może wykonywać tam kolejnych przewozów kabotażowych przez 4 dni. W tym czasie może jeździć międzynarodowo lub wykonywać kabotaż w innym państwie.

Czy przewóz z Polski do Holandii oznacza delegowanie kierowcy?

Co do zasady nie. Przewozy dwustronne, czyli z kraju siedziby przewoźnika do innego państwa i z powrotem, są wyłączone z przepisów o delegowaniu. Delegowaniem są kabotaż i przewozy typu cross-trade.

Planujesz przewóz z Polski na zachód Europy i chcesz wiedzieć, jak przewoźnik ułoży trasę powrotną? Opisujemy nasze przewozy międzynarodowe z Polski do Europy Zachodniej.